تاریخچه شهر ساری

ارسال شده در: اماکن و مناطق باستانی | 9

در مورد تاریخچه ی شهر ساری نظرات مختلفی وجود داره.مثلآ بسیاری از مردم ساری این طور فکر می کنن که شهر ساری رو شاهزاده ای به نام سارویه بنا کرده که به مرور زمان نامش از سارویه به ساری تغییر کرده اما نظر برخی مورخان از جمله آقای حسین اسلامی (نویسنده کتاب تاریخ ۲۵۰۰ ساله ساری )متفاوته. متن زیر که از این کتاب تلخیص شده اگر چه کمی طولانی به نظر می رسه اما به نظر من ارزش خوندن داره.

تاریخچه شهر ساری

 به طور دقیق تاریخ به وجود آمدن ساری را نمی‌توان تشخیص داد زیرا در کهن‌ترین آثار مربوط به ماقبل تاریخ نوین جهان نیز نام آن بوده است ولی قدر مسلم آنکه بدون هیچ تردیدی نظام شهری آن به بیش از ۲۵۰۰ سال می‌ رسد. بر اساس شاهنامه فردوسی توسعه بنای آن را به اسپهبد طوس پور نوذر به دلیل به جا گذاردن یادگار پدرانش (منوچهر، ایرج، فریدون) نسبت می دهند، و بر اساس روایت تاریخ نویسان یونانی در زمان هخامنشیان پایتخت تمدن هیرکانیا و به نام زادراکارتا بوده است ( منابع ایرانی در جنگ ها از بین رفته اند ). پس از حمله اسکندر مقدونی آن شهر در آتش با خاکستر یکسان گردید (این اقدام اسکندر به واضح نشان از وجود تمدن پیشرفته آن زمان در آن شهر را می دهد) و طبق سیاست های اسکندر مقدونی شهری جدید در کنار آن ساخته گشت و نام آن را تمبراکس (سیرینکس) که نام یکی از سرداران سپاه اسکندر بود نهادند. شایان ذکر است که بنای آن شهر حدود ۱۲ کیلومتر با بنای شهر کنونی ساری فاصله داشت و در نزدیکی روستای اسرم کنونی ساخته گشته بود. بر اساس تحقیقات باستان شناسان در زمان ساسانیان تمدنی بزرگ در این ناحیه بوده است. چنانکه در زمان احداث خط راه آهن و حفاری های مربوط به آن کوزه ها و سفالهای مربوط آن زمان بدست آمد.

براساس برخی مستندات تاریخی فرخان بزرگ در سال ۵۶ ه.ق. ساری را که برای مدت زمان طولانی مورد توجه واقع نگردیده بود را به کلی مرمت و بازسازی کرد بطوری که حتی بنای ساری را به وی نسبت می‌دهند. مدتی پسر فرخان حاکم ساری بود و پس از آن بدلیل تهاجمات دشمنان فرخان بزرگ، وی این دیار مرکز حکومت خویش نهاد. تا قرن دوم هجری دین مردمان آن زرتشتی بود و در آن سال ها سپاه خلیفه عباسی توانست به ساری حمله کرده و بدین جهت مردم را مسلمان نمایند ولی پس از رفتن آنها بدلیل ظلم و ستم خلیفه مردم باری دیگر به دین زرتشت پناه بردند تا آن جا که نمایندگان و مبلغان دین اسلام از طرف امام جعفر صادق توانستند با ایجاد گرمی و محبت در بین مردم آنان را به اسلام و مذهب شیعه بگروایند و بدین دلیل مذهب مردم مسلمان ساری از همان ابتدا شیعه بوده و است؛ در سال ۱۳۶ ه.ق. ملامجدالدین از طرف امام صادق به ساری آمد و پس از آن حضرت یحیی پور یحیی و حضرت سجاد و حضرت عباس از فرزندان امام موسی کاظم به ساری آمدند و در بین مردمان زندگی کردند و در این دیار درگذشتند.

کارن بزرگ؛ پادشاه طبرستان

ساری زمانی تحت فرمانروایی اسپهبد قارن (کارن) بود و به دلیل افتخارات بزرگی که او برای طبرستان آورد پس از گذشت چندین قرن هنوز از خاطره ها بیرون نرفته و یکی از خیابان های ساری به پاس زحمات بزرگ او بدین نام است(خیابان قارن که در مرکز شهر ساری قرار دارد و از پر رونق ترین نقاط ساری است) و پس از آن مازیار پور قارن حکومت کرد که او نیز مردی بزرگ بود و اقدامات نیک وی هنوز هم پابرجاست، سپس حاکمان منصوب یعقوب لیث صفاری و امیر اسماعیل سامانی تا سال ۲۹۸ در ساری حکمرانی کردند تاآنکه در آن سال روس ها ساری را به آتش کشاندند و پس از آن حکومت در دست آل زیار که اهل تسنن بودند و آل بویه که اهل تشیع بودند قرار گرفت تا سال ۴۲۶ که سلطان محمود غزنوی به ساری آمد و بسیاری از شهر را ویران نمود و آخرین نماینده غزنویان در ساری (رستم شاه غازی) تا به سال ۵۵۸ حکمرانی کرد، اومدرسه مرقدعلاءالدوله ( همان جایی که هم اکنون مسجد شاه غازی واقع است) را تجدید بنا نمود. بهنگام حمله مغول حسام الدین اردشیر از سلسله کینخواریه بجهت آنکه بتواند در برابر مغول ها مقاومت نماید پایتخت خویش را از ساری به آمل برد؛ پس از مغول ها مرعشیان که در اصل عرب بودند بر ساری حکم رانی کردند تا سال ۷۹۵ ه.ق. که تیمور به ساری حمله کرد و دستور قتل عام مردم را صادر نمود و با خاک یکسان کرد. پس از مرگ تیمور دگربار مرعشیان آمدند و پس از آن حکمرانی ساری در میان چند خاندان بود تا آن که سلسله آل جلاویه بر سرکار آمدند.

ساری در دوره صفوی

شاه عباس صفوی علاقه فراوانی به آباد کردن مازندران داشت و او دهکده طاهان در شمال شهر و نزدیکی ساحل دریا را شهر کرد و آن را مرکز مازندران کرد؛ پیتر دلاواله جهانگرد معروف ایتالیایی که به سال ۱۰۲۵ ه.ق. ساری را دید و یک شب در آن اقامت گزید درباره ساری چنین نگاشته است: « ساری حصار ندارد و تا چشم می‌بیند باغ های میوه و خصوصا مرکبات در آن بسیار فراوان است جالب آن جاست که سقف بسیاری از خانه ها مرکب از ساقه خشک غلات و گل مال است و فقط برخی از خانه ها سقف سفالی دارند، مردمانی بسیار مهربان دارد و آنان کمال لطف و محبت را نسبت به من روا داشتند؛ فردای آن روز به قصد عزیمت به فرح آباد که شاه در آن جاست ساری را ترک کردیم، چهار فرسنگ بین ساری و فرح آباد راه بود و فرح آباد با دریا دو مایل فاصله داشت و در میان راه اثرات درختان تازه قطع شده را می‌دیدیم و کارگران مشغول سنگ فرش جاده بودند وقتی به فرح آباد رسیدیم خبردار شدیم که شاه در آن جا نیست و شاه که نمی‌تواند در یک مکان ثابت بماند به دو فرسنگی غرب فرح آباد رفته بود.» و اما فرح آباد آن شهر زیبایی که شاه عباس بنا کرد عمر زیادی نداشت و در حمله شبانه روسها به آتش کشیده شد و پس از آن ساری باری دیگر مرکز مازندران گردید؛ پس از قتل نادرشاه، محمد حسن خان قاجار که توانست حکومت مازندران را به دست گیرد دستور داد تا از استرآباد تا شهسوار راه سنگ فرش را تعمیر کنند و او پلی بروی تجن کشید که به پل محمدحسنخانی مشهور گشت البته بعدها در اثرزلزله خراب شد ولی بخشی از ستون های پل مخروبه هنوز هم در کنار پل فعلی تجن باقی است.

9 Responses

  1. انوش

    با سلام و خسته نباشید و آرزوی موفقیت بیشتر

    شکست فکر شوم
    دوسال پیش موش و گربه یا بوش و پوتین دست در دست هم مقابل کاخ سفید سیاه: (ما با هم توافق کامل داریم بقیش موش و گربه بازیمونه). امروز دریای مازندران توسط کانال ولگا ـ دن توسط بالا بر به دریای سیاه وصل است. ولی این کانال برای ۶ متر آبخور و ۲ یا ۳ هزار تن وزنه. در واقع آمریکا تو خاورمیانه شکست فاحش خورده. بدلایلی که قبلاً ذکر شده و همه میدانند مجبوره جنگو ادامه و گسترش بده و مثلاً به ایران هم…………………….

    به کوری چشم دشمن ما یکی هستیم
    امروزه دیده میشود ، بعضی از ایرانیان عزیز در وب ها یشان به یکدیگر توهین می کنند و ناسزا می گویند، یکی می گوید فارسم و دیگری ترک وعرب و غیره و می گویند حق با ماست. عزیزان، ما دشمن مشترک داریم دشمنانی که می خواهد سر به تن ما نباشد، دشمنی که برایمان سرنوشت و تاریخ دروغ ساخته و باعث شده عده ای عزیز ساده دل علیه یکدیگر باشند ، عده ای که اغفال ترفندهای همین دشمنان خون آشام را خورده و تاریخ………………….

    عشق میهن
    برای آنکه بتوان کشوری را دوست داشت و به آبادی و اعتلای آن کوشید، باید نخست آن را شناخت، این مجموعه وب به منظور آن ایجاد شده است، که ایران را به ساکنان خود خاصه جوانان بهتر بشناساند. در…………………………………….

    حمله چنگیز مغول به ایران سومین دروغ بزرگ تاریخ

    جامعه شناسی تاریخی ابتدای دانش تاریخ است. با پیدایش اسلام و از بین رفتن طبقات اجتماعی، هجوم روستائیان به شهر ها و روستاهای بزرگتر افزایش یافت، و یکی دو قرن بعد از اسلام با شهر های بیشتر و بزرگتر مواجه میشویم، تا حدودی مانند سی سال گذشته، و در بغداد خلفا یکی پس از دیگری عزل و نصب…………………………………

    و ده ها مطلب دیگر در ravid.blogfa.com

  2. شیوا

    سلام . شما که تا ساری اومدید یکم به شهرهای مجاورش سر بزنید . تاریخ شهر ما رو هم بنویسید

  3. سوته دل

    سلام وسپاس
    کار فرهنگی و تاریخی ماندگاری را پیش گرفتی که بسیار بر اطلاعاتم افزود.
    مخصوصا که شهر ساری را زیاد نمی شناختم.
    اما حیف نیست لقب کبیر را به کسی جز کوروش کبیر منصوب کنیم.؟!
    آپ کردی خبرم کن.
    بدرود

  4. تاریخ دوست

    با یاد اهورا مزدا
    سلام به شما عزیز هم وطن
    خیلی پست خواندنی ای بود
    می تونی از هگمتانه هم اطلاعاتی برامون بزاری
    ممنون از حضور سبزتان
    روزگار زیر سایه اش خوش
    همیشه شاد باشید

  5. فرزین رحیمی

    درود بر شما
    از این که تمایل خود را برای عضویت ابراز داشتید از شما سپاس گذارم
    ما روی دو هدف کلی اتحاد ایران بدور از فدرالیسم و مقابله با تخریب آثار باستانی مانور می دهیم.
    متاسفانه به دلیل کم کاری شخص بنده انتخابات شورای رهبری هنوز انجام نگرفته و در نتیجه اساسنامه ای نیز به طور دقیق در دست نیست ولی من و تنی چند از اعضای فعال در حال تدوین این اساسنامه هستیم.
    ما شما را لینک کردیم
    باز هم سپاس گذارم
    پاینده ایران